Terug naar overzicht

Agile Werken: Hype of here to stay?

Auteur: Eva Vlug, Business Consultant bij Winvision

Uit een enquête van KPMG uit 2019 blijkt dat Nederland koploper is als het gaat om het kiezen voor een Agile werkwijze. Bovendien hebben de Nederlanders hoge ambities en verwacht ruim 40% de werkwijze binnen drie jaar zelfs organisatiebreed in te zetten. Wat is er nou wezenlijk zo effectief of beter aan een Agile methode? Lees hier de antwoorden.

Wat is Agile werken?

Agile betekent ‘wendbaar’ en voor een organisatie is wendbaarheid van levensbelang. Zo blijken bedrijven failliet te gaan wanneer de klantwens, omgevingsfactoren en technologische mogelijkheden veranderen en zij daar onvoldoende op in weten te spelen. Voorbeelden hiervan zijn V&D, Kodak en BlackBerry. Aangezien veranderingen steeds sneller gaan en zich vaker plots aandienen, denk aan het coronavirus, is de wendbaarheid van een organisatie cruciaal voor haar voortbestaan. Om wendbaar te zijn moet een organisatie Agile werken én organiseren. Agile werken is een mindset, een filosofie zo je wil, en er bestaan meerdere methoden om deze uit te voeren.

In 2001 werd het ‘Agile manifesto’ geschreven. Dit manifesto is kort en bestaat uit 4 waarden en 12 principes. Samengevat wordt er beschreven om een nauwe interactie aan te gaan tussen productleverancier en klant. Zo kun je de menselijke interactie hoger waarderen dan contracten; werken op basis van vertrouwen. Omarm daarnaast veranderingen, lever vanaf het begin waarde aan klanten, werk multidisciplinair en met zelforganiserende teams, lever kwalitatief hoogstaande software, werk kort-cyclisch en reflecteer regelmatig. Nog korter samengevat is Agile werken: klantgericht, lerend en wendbaar.

Waarom Agile werken?

Iedereen heeft wel eens gehoord van een groot IT-project dat miljoenen kostte, jaren duurde en bij oplevering niet bleek te zijn wat de klant had gewild. Deze projecten worden ontwikkeld volgens de klassieke watervalmethode, waarbij er een uitgebreid plan gemaakt wordt. Samen met de klant worden producteisen en architectuur bepaald. Hierna begint het vervolgtraject van het project: inschatting, planning, budgetbepaling, accordering en uitvoeren. Het resultaat blijkt vaak niet te zijn wat de klant wil. Waarschijnlijk is het zelfs al achterhaald. Zo kunnen klantwensen en producteisen inmiddels veranderd zijn, denk bijvoorbeeld aan nieuwe wet- en regelgeving die niet geïntegreerd is. Maar ook nieuwe technische mogelijkheden of juist onvoorziene onmogelijkheden verwerken tijdens het project is moeilijker. Agile werken doe je dus om: sneller feedback van de klant over het product te ontvangen en om continu bij te kunnen sturen. Ook de respondenten van de enquête van KPMG geven aan dat hun voornaamste reden om te kiezen voor een Agile aanpak is om sneller een product op te leveren die aangepast is aan de wensen van de gebruiker.

Wanneer kies je voor een Agile aanpak?

  • Je bevindt je in een snel veranderende omgeving. Heb je een voorspelbare omgeving die eventueel geoptimaliseerd moet worden? Dan kun je beter kiezen voor een andere methodiek.
  • Je hebt een innovatief project met een doorlooptijd van minstens 6 maanden
  • Je verkiest flexibiliteit tijdens de loop van het project boven zekerheid over het verloop
  • Je hebt acceptatie van de stakeholders nodig over de manier waarop er met risico’s om gegaan wordt
  • Je hebt een projectteam en projectmanagement nodig die onderling vertrouwen hebben, leren van fouten en servant leadership nastreven.
Bij Agile werken staat inhoudelijke kennis boven hiërarchie en laat het management het ‘hoe’ los. Bij Agile werken staat transparantie en direct communiceren hoog in het vaandel.
Eva Vlug
Business Consultant

Agile werken binnen de hele organisatie

Hoe meer teams Agile werken en hoe meer de leden van de teams uit verschillende afdelingen komen, hoe groter de noodzaak wordt voor de organisatie als geheel om Agile te gaan werken en denken. Dit gaat niet vanzelf en vraagt om aanpassing. Zo zullen managers teams los moeten laten en meer vertrouwen moeten geven dan ze voorheen wellicht gewend waren. Voortaan gaat inhoudelijke kennis boven hiërarchie en laat het management het ‘hoe’ los. Bij Agile werken staat transparantie en direct communiceren hoog in het vaandel. Dit zullen medewerkers ook van hun management verlangen. Het ad-hoc ‘lastigvallen’ van teams en medewerkers is niet gewenst. Aan het einde van de sprint mogen nieuwe wensen uiteraard besproken worden met de teams, maar tijdens de sprint is er focus nodig en laat de manager zijn medewerkers met rust. Heldere project- én organisatiedoelen zijn essentieel. Transparantie en communicatie hierover is belangrijker wanneer je Agile werkt. Agile teams vragen ook meer wendbaarheid van stafafdelingen, zoals HR. Zo kan de behoefte aan bepaalde expertises plots opdoemen bij Agile werkende teams. Het is dan heel fijn als de HR-afdeling snel mee kan denken en ondersteunen.

Voor- en nadelen van Agile werken

Voordelen:

  • Wendbaarheid bij voortschrijdend inzicht, veranderende prioriteiten en veranderingen in de buitenwereld
  • Product-excellence staat centraal en dan volgt succes vanzelf
  • Geen tijdverspilling aan documentatie/bureaucratie
  • Snellere time-to-market door het opleveren van werkbare deelproducten
  • Feedback van de eindgebruiker wordt eerder opgehaald en verwerkt
  • Werkplezier

Nadelen:

  • Hoeveelheid werk inschatten is moeilijker
  • Projectduur inschatten is moeilijker
  • Het vraagt een nieuwsgierige, alerte, open en flexibele houding van de organisatie. Dit moet passen bij de cultuur of behelst een cultuurverandering
  • Het duurt vrij lang om je Agile werken eigen te maken

Wanneer kies je niet voor Agile werken:

  • Bestaande processen efficiënter maken
  • Bij hele strakke deadlines
  • Ontbreken van vertrouwen of mandaat voor zelfsturendheid
  • Bij hele korte projecten (minder dan 6 maanden ongeveer)
  • Bij projecten waar alles vooraf duidelijk en niet variabel is (vaste scope)

Is Agile werken een hype?

Agile werken is inderdaad een hype, maar de noodzaak voor wendbare organisaties en productontwikkeling zijn wel degelijk relevant en aan de orde van de dag. Agile werken snel uitproberen als organisatie is echter een van de grootste valkuilen. Het vergt een lange adem om het eigen te maken binnen teams. Bij je organisatie gaat het vaak gepaard met een cultuurverandering. Pas dan pluk je echt de vruchten van Agile werken. De vraag is dus meer: wie is er echt bereid om Agile te werken? Wie blijven er over na de hype? Want Agile werken is here to stay.